Po raz drugi wyruszamy w filmową podróż za naszą południową granicę. Zapraszamy na tegoroczną edycję przeglądu Klasyka Kina Czechosłowacji w Kinotece!
Ostatnia odsłona, skupiona przede wszystkim na tytułach nowofalowych, cieszyła się niesłabnącą popularnością. Dlatego też teraz znacznie rozszerzamy obszar czasowy. W przeglądzie Klasyka Kina Czechosłowacji zebraliśmy filmy powstałe na przestrzeni prawie całego XX wieku. Najstarsze dzieło w programie powstało jeszcze w 1921 roku, a najnowsze na początku lat 80.
Od maja do października zaprezentujemy sześć dzieł uznanych twórców z Czech i Słowacji. Wraz z „Janosikiem, hetmanem zbójnickim” przeniesiemy się w karpackie lasy, by zaprowadzić sprawiedliwość. Kultowy „Dobry wojak Szwejk” przypomni o humorze w wydaniu dziś nieco zapomnianym, acz wciąż aktualnym. Epicka w treści i formie „Małgorzata, córka Łazarza” pozwoli na wgląd w historię regionu, a „Różowe sny” złamią miłosne tabu w formie komedii romantycznej. „Adela nie jadła jeszcze kolacji” zapewni zjadliwą dawkę surrealizmu, a „Tysiącletnia pszczoła” pozwoli spojrzeć na przeszłość z innych perspektyw.
NAJBLIŻSZY POKAZ
Różowe sny (Ružové sny)
rok 1977
reżyseria:
Dušan Hanák
BILETY TUTAJ
„Różowe sny” z 1977 roku w reżyserii Dušana Hanáka to wyjątkowe dzieło czeskosłowackiej kinematografii, które jako pierwsze w Europie Środkowej postawiło społeczność romską w centrum uwagi w realistyczny i wyprzedzający swoje czasy sposób. Przepełniony subtelnym, poetyckim stylem wyrastającym z tradycji Czechosłowackiej Nowej Fali film opowiada o wiejskim listonoszu-marzycielu Jakubie (Juraj Nvota) oraz pięknej Jolanie (Iva Bittová) z sąsiedniej romskiej osady. Gdy ich wzajemna fascynacja przeradza się w uczucie, zakochani muszą zmierzyć się z niechęcią i uprzedzeniami ze strony obu zamkniętych środowisk.
Chcąc uciec do miasta i zacząć wspólne życie, Jakub decyduje się na lekkomyślny krok – kradnie pieniądze z poczty. Ten zwiastujący kłopoty wyczyn szybko weryfikuje ich relację, ujawniając fundamentalne różnice w postrzeganiu świata. Reżyser nie serwuje widzom taniego sentymentu: Jakub marzy o romantycznej, wręcz stereotypowej wizji swobodnego romskiego życia, z kolei Jolana pragnie po prostu stabilizacji i ucieczki od problemów własnej społeczności. Młodzieńcze fantazje zderzają się z prozą życia, prowadząc bohatera do więzienia, a Jolanę – do wyciągnięcia dojrzałych wniosków na temat ich przyszłości.
Swoją niezwykłą autentyczność obraz zawdzięcza skrupulatnemu przygotowaniu twórców. Scenariusz powstał na podstawie badań w romskich osadach, a w proces zaangażowano wybitną cyganolożkę Milenę Hübschmannową, która zadbała o poprawność dialogów. Zdjęcia realizowano m.in. we wsi Trhovište we wschodniej Słowacji z udziałem romskich naturszczyków. O wyjątkowym charakterze produkcji świadczy też obsada – debiutujący wówczas Juraj Nvota oraz Iva Bittová i Věra Bílá, które w późniejszych latach zdobyły międzynarodową sławę jako artystki muzyczne.
Film do dziś zachwyca czułością, humorem oraz bezkompromisowością – twórcy nie zgodzili się na naciski władz, by zmienić zakończenie na bardziej politycznie poprawne i optymistyczne. „Różowe sny” to nie tylko słodko-gorzka opowieść o dojrzewaniu i zderzeniu dwóch odmiennych kultur, ale również bezcenny i niepowtarzalny zapis artystycznej niezależności z czasów powojennej Czechosłowacji.
NASTĘPNE POKAZY
23 września: „Adela nie jadła jeszcze kolacji” (1977) | reż. Oldřich Lipský
21 października: „Tysiącletnia pszczoła”, (1983) | reż. Juraj Jakubisko