Irańskie kino ma wielu mistrzów, ale przecież od czegoś trzeba zacząć. W dniach 18-27 lutego Kinoteka zaprasza do wspólnej podróży przez filmową Persję.
Na przegląd Opowieści Dywanowe składa się pięć dzieł pięciu wybitnych autorów: „Szachy na wietrze” Mohammada Rezy Aslaniego, „Zbliżenie” Abbasa Kiarostamiego, „Dywan” Mohsena Makhmalbafa, „Klient” Asghara Farhadiego i właśnie „To był zwykły przypadek” Jafara Panahiego.
Harmonogram:
18 lutego 2026 – To był zwykły przypadek (2025)
Reżyseria: Jafar Panahi
Najnowszy film Jafara Panahiego, nagrodzony Złotą Palmą w Cannes, to przejmujący thriller moralny i jedno z najmocniejszych dzieł w dorobku reżysera. Tym razem Panahi sięga po konwencję kina gatunkowego i filmu drogi, budując gęste napięcie wokół pytań o sprawiedliwość i odpowiedzialność. Film jest wstrząsającym, humanistycznym manifestem przeciw przemocy i totalitaryzmowi, a zarazem uniwersalną opowieścią o cenie, jaką płaci się za nienawiść i pamięć. | BILETY
20 lutego 2026 –Szachy na wietrze (1976) [POLSKA PREMIERA]
Reżyseria: Mohammad Reza Aslani | Seans poprzedzi prelekcja
Co gdyby „Sukcesja” powstała w Iranie? Fascynujący, trzymający w napięciu, piekielnie zmysłowy film Mohammada Rezy Aslaniego to prawdziwa perła światowego kina. Zakazane po rewolucji islamskiej „Szachy na wietrze” przez dekady uchodziły za zaginione – odnalazły się dopiero przed kilkunastoma laty, w beczce z ryżem. Opowieść osadzona w jednej lokacji, wyłożonej wzorzystymi dywanami starej willi, przedstawia rodzinną walkę o wpływy i spadek. To równocześnie bardzo jednostkowa historia rodowych animozji, jak i przemyślana metafora upadającego systemu. | BILETY
22 lutego 2026 – Zbliżenie (1990)
Reżyseria: Abbas Kiarostami | Po seansie DKF Pełna Sala
„Zbliżenie” Abbasa Kiarostamiego to niezwykłe połączenie dokumentu i fabuły, oparte na prawdziwej historii z końca lat 80. Hossain Sabzian, ubogi pracownik drukarni i miłośnik kina, podszywa się pod słynnego irańskiego reżysera Mohsena Makhmalbafa, zdobywając zaufanie pewnej zamożnej rodziny i obiecując jej udział w filmie. Gdy oszustwo wychodzi na jaw, sprawa trafia do sądu, a Kiarostami uzyskuje zgodę na filmowanie procesu. | BILETY
25 lutego 2026 – Dywan (1996)
Reżyseria: Mohsen Makhmalbaf | Seans poprzedzi prelekcja magazynu RugMag
Film ukazuje niemal mityczną wizję życia nomadów w południowo-wschodnim Iranie. Inspirując się poetyką „Barw granatu” i twórczością Siergieja Paradżanowa, Makhmalbaf rezygnuje tu z ironii na rzecz klarowniejszej, bardziej osobistej formy. Obraz i dźwięk przenikają się w wyjątkowy sposób. Naturalne odgłosy przyrody, śpiew i intensywne kolory budują rytmiczną, hipnotyczną strukturę filmu, w której tęsknota przeobraża się w zmysłowe, wizualne święto. | BILETY
27 lutego 2026 – Klient (2016)
Reżyseria: Asghar Farhadi
„Klient” Asghara Farhadiego to intensywny thriller psychologiczny osadzony we współczesnym Teheranie, w którym codzienność niepostrzeżenie zamienia się w pole moralnych napięć. Gdy młode małżeństwo zostaje zmuszone do nagłej przeprowadzki, trafia do mieszkania obciążonego nieznaną przeszłością. Niespodziewany akt przemocy wobec kobiety burzy ich poczucie bezpieczeństwa i uruchamia lawinę zdarzeń, które wystawiają związek na ciężką próbę. Mąż, odrzucając możliwość oficjalnego śledztwa, postanawia sam odnaleźć sprawcę, coraz bardziej wikłając się w obsesję zemsty i potrzebę poznania prawdy. | BILETY
Opowieści Dywanowe mają za zadanie przedstawić irańskie kino jako właśnie swoisty arras – jedną, wielką konstelację fabuł, moralnych dylematów i formalnych zagrań. Przegląd sięga czasów sprzed rewolucji islamskiej z 1979 roku, a jednym z jego największych wydarzeń jest polska premiera długo uznawanych za zaginione „Szachów na wietrze”. To fascynujące połączenie „Sukcesji” i „Barry’ego Lyndona”, osadzona w jednej lokacji, wyłożonej wzorzystymi dywanami starej willi, rodzinna walka o honor, wpływy i spadek.
Dwa filmy z lat 90. wchodzące w skład retrospektywy proponują zaś szersze spojrzenie na nieco zapomnianego w Polsce wybitnego reżysera Mohsena Makhmalbafa. „Zbliżenie” Abbasa Kiarostamiego przedstawia historię procesu mężczyzny, ubogiego kinofila, który postanowił podszyć się pod słynnego twórcę. „Dywan” autorstwa Makhmalbafa to z kolei poetycka opowieść o dywanie, który ożywa – jeden z jego najbardziej docenionych filmów.
Na Opowieści Dywanowe składają się również dwa filmy współczesne, nakręcone przez czołowych moralistów dzisiejszego kina Iranu. To nagrodzony Oscarem „Klient” Asghara Farhadiego, intensywny thriller psychologiczny o młodym małżeństwie zmuszonym do walki z przeszłością. A z drugiej strony – „To był zwykły przypadek” Jafara Panahiego, wstrząsający, humanistyczny manifest przeciw przemocy i totalitaryzmowi, a zarazem uniwersalna opowieść o cenie, jaką płaci się za prawdę.
W obliczu obecnych wydarzeń, kolejnych masowych protestów społecznych i nasilających się represji ze strony władz Teheranu, zapraszamy do spojrzenia na perskie kino w pewnym oderwaniu od politycznej rzeczywistości. Aslani, Kiarostami, Makhmalbaf, Farhadi i Panahi – jak na mistrzów przystało – od dekad sytuację w kraju analizowali i krytykowali, ale ich twórczość daleka jest od pustego aktywizmu czy artystycznej niemocy. Nie oferują rozwiązań, ale dają do myślenia.
Zapraszamy do obcowania z pięknem irańskiego kina!
Organizator: Kinoteka
Kina: Kinoteka, Narodowe Centrum Kultury Filmowej, Kino Nowe Horyzonty, Gdyńskie Centrum Filmowe, Kino pod Baranami
Kurator: Michał Konarski
Koordynacja: Tomasz Żygo
Tłumaczenia: Anushe Dust
Patronat: Pełna Sala, Rug Mag