W czerwcu w każdą środę spoglądamy na kino PRL-u w poszukiwaniu queerowych kodów, i tych celowo ukrytych i tych, które dziś możemy reinterpretować w tęczowej soczewce.
„Zygfryd” (1986) Andrzeja Domalika często nazywany jest pierwszym gejowskim filmem w polskiej kinematografii. Queerowe tropy pojawiają się jednak od zarania naszego narodowego kina, czasem przemykają na trzecim planie, a czasem ukrywają się na widoku na pierwszym planie, trzeba tylko wiedzieć, jak odpowiednio odszyfrować schematy, kody i zobaczyć to, co niedopowiedziane, ukryte pomiędzy kadrami.
W „Poszukiwanym, poszukiwanej” Stanisław Bareja wpisuje się w długą tradycję genderowych przebieranek, które w każdym wydaniu łamią normy społeczne. „Wśród nocnej ciszy” to wybitny, ponury kryminał dziejący się na Pomorzu, który w ciekawy sposób przetwarza motyw „bury your gays” (z ang. dosłownie „pogrzeb swoich gejów”), czyli początkową strategię portretowania queerowych osób, w której muszą one zginąć na koniec utworu. „Carmilla”, teatr telewizji, wpisuje się w popularny trop wampirzyc-lesbijek. W końcu, sam „Zygfryd”, ukazujący klasyczną od czasów starożytnych relację mentora-intelektualisty i młodego ucznia.
3 czerwca, 20:00 | „Poszukiwany, poszukiwana”, 1972, Stanisław Bareja – Genderowe przebieranki | BILETY TUTAJ
Motyw „chłopa przebranego za babę” jest starszy od kina. Czasem służył tylko do satyryzowania stereotypowych różnic płciowych, czasem do dyskusji o różnej pozycji społecznej i klasowej pań i panów. Ostatnio takie tytuły coraz częściej reinterpretowane są w kluczu queerowym. Jak na tym tle wypada kultowa komedia Barei?
Po seansie dyskusja o odkrywaniu queerowych wątkach w kinematografii, szczególnie tej z czasów PRL-u z udziałem:
Daniela Oklesińskiego – kurator tego cyklu, redaktor filmowy magazynu „Replika”, programer klasyki filmowej na LGBT+ Film Festivalu
Klary Cykorz – kulturoznawczyni, krytyczka filmowa, laureatka Konkursu im. Krzysztofa Mętraka, ma swój podcast „Chaszcze filmowe”
Krzysztofa Tomasika – publicysta i biograf, redaktor Krytyki Politycznej. Pisze o polskim kinie, historii mniejszości seksualnych i popkulturze w PRL-u. Autor m. in. książek „Homobiografie”, „Gejerel. Mniejszości seksualne w PRL-u” oraz „Homolobby. Aktorzy II RP”
10 czerwca, 19:00 | „Wśród nocnej ciszy”, 1978, Tadeusz Chmielewski – Bury Your Gays | BILETY TUTAJ
Tadeusz Chmielewski, autor takich komedii jak chociażby „Nie lubię poniedziałku” czy „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, w „Wśród nocnej ciszy” prezentuje swoją mroczną stronę. Na Pomorzu grasuje seryjny morderca młodych chłopców. Komisarz prowadzący śledztwo musi radzić sobie także w domu z trudną relacją z 15-letnim synem.
Po seansie dyskusja z widownią na temat tropu „bury your gays”. Czy film to jego klasyczna egzekucja czy wręcz przeciwnie, twórcza trawestacja?
17 czerwca, 19:00 | „Carmilla”, 1980, Janusz Kondratiuk – wampirzyca-lesbijka | BILETY TUTAJ
Pokaz z muzyką na żywo + spotkanie z Izabelą Trojanowską
Pierwszy pokaz kultowego Teatru Telewizji z 1980 roku od czasów oryginalnej telewizyjnej emisji. Do dzisiejszych czasów nie zachowała się oryginalna oprawa muzyczna, seans uświetni więc muzyka na żywo w wykonaniu Mateusza Dębskiego – zwycięzcy prestiżowego Transatlantyk Instant Composition Contest.
Zanim „Drakula” zaczął podbijać wyobraźnię masowej popkultury, na kartach literatury światowej zapisał się inny wampir, a raczej wampirzyca. Carmilla z powieści Sheridana le Fanu o tym samym tytule (1872) na swoje ofiary wybiera piękne, młode dziewczyny. Tekst doczekał się adaptacji w Polsce w ramach Teatru Telewizji. Być może pokazujemy go po raz pierwszy na dużym ekranie.
Po seansie spotkanie z Izabelą Trojanowską, odtwórczynią Carmilli.
24 czerwca, 19:00 | „Zygfryd”, 1986, Andrzej Domalik – mentor i młody uczeń | BILETY TUTAJ
Figura mentora, który uczy, ale też uwodzi czy po prostu ma romantyczną bądź seksualną relację z młodzieńcem, obecna jest już w antyku. Andrzej Domalik bierze ją na warsztat adaptując opowiadanie o tym samym tytule Jarosława Iwaszkiewicza. W tej wersji koneser sztuki (grany przez samego Stanisława Holoubka) fascynuje się młodym cyrkowcem-akrobatą.
Po seansie dyskusja z widownią – czy „Zygfryd” rzeczywiście zasługuje na miano pierwszego gejowskiego polskiego filmu? Jakie emocje budzi we współczesnej widowni?
Cykl kuratorowany przez Daniela Oklesińskiego i współorganizowany przez magazyn „Replika”, jedyny magazyn LGBTQIA w Polsce.
„Replika” jest jedynym magazynem LGBTIA w Polsce. Trzymamy rękę na pulsie bieżącej sytuacji społeczno-politycznej osób LGBTQIA w Polsce i na świecie. Wspieramy walkę o wprowadzenie równości małżeńskiej w Polsce, publikujemy historie Polek i Polaków LGBTQIA i przybliżamy sylwetki ikon kultury queer. Zamieszczamy recenzje nowości książkowych, filmowych i teatralnych.