Niezamężna kobieta | Klasyka Ameryka – przegląd amerykańskiego kina autorskiego lat 70.

Najsłynniejszy film w karierze scenarzysty i reżysera Paula Mazursky’ego: słodko-gorzki portret kobiecej niezależności oraz obyczajowa komedia z ciętym dialogiem, kapitalnymi kreacjami aktorskimi i satyrą na amerykańską klasę średnią. Erica (nominowana do Oscara Jill Clayburgh) właśnie usłyszała od męża (Michael Murphy), że ten zostawia ją dla młodszej kobiety. W Nowym Jorku lat 70., po rewolucji seksualnej i na drugiej fali feminizmu, świeżo upieczona rozwódka ma mnóstwo opcji, by ułożyć sobie życie od nowa: może skupić się na pracy, przegadywać codzienne sprawy z koleżankami, chodzić do terapeutki i randkować z kolejnymi mężczyznami. Erica korzysta z wszystkich opcji, lepiej poznaje samą siebie i wita kolejne zawieruchy osobiste z godnością i wielkomiejską pewnością siebie.

Nikt nie chwytał wówczas zmian obyczajowych tak jak Mazursky, jeden z czołowych twórców amerykańskiej kontrkultury. Mało znana u nas „Niezamężna kobieta” to zaskakujący na tle dekady feministyczny klasyk: jednocześnie zabawny i mądry w swojej wizji radykalnych obyczajowych przemian.
Sebastian Smoliński

***

Klasyka Ameryka to przegląd pięciu amerykańskich filmów z lat 70.: legendarnej w świadomości kinomanów złotej dekady, kiedy Hollywood postawiło na autorskie głosy, szorstki realizm i pokazywanie Ameryki bez upiększeń.

Przegląd otwiera nagrodzony 5 Oscarami policyjny fajerwerk, czyli brutalny „Francuski łącznik”, dzięki któremu William Friedkin stał się jednym z najbardziej rozchwytywanych nazwisk w branży. Prawie wszystkie filmy w zestawie to pasjonujące opowieści o duetach: dwóch policjantach u Friedkina, dwóch odludkach w „Strachu na wróble”, dwóch pielęgniarkach w „3 kobietach”, dwóch przyjaciołach w „Mikey i Nicky”. „Buddy movie”, czyli film kumpelski, był chyba najważniejszym typem opowieści, w jakim rozsmakowali się wtedy filmowcy.

50 lat później wracamy do filmów ukochanych przez polską publiczność, jak opowiadający o outsiderach z miłością i humorem „Strach na wróble” Jerry’ego Schatzberga z Gene’em Hackmanem i Alem Pacino. Proponujemy też bardzo rzadko pokazywany, skupiony na kobiecych bohaterkach majstersztyk Roberta Altmana – reżysera, który swoim podejściem do narracji zrewolucjonizował amerykańskie kino. Większość klasyków lat 70. opowiada o mężczyznach i męskich rozterkach, a działające wówczas regularnie reżyserki można policzyć na palcach jednej ręki. Z tym większą satysfakcją zapraszamy na wspaniały komediodramat Paula Mazursky’ego „Niezamężna kobieta”, czyli zmiany obyczajowe i wyzwolenie kobiet A.D. 1978 w pigułce. Wisienką na torcie jest przedpremierowy pokaz „Mikey i Nicky”: nieznanego w Polsce, rewelacyjnego filmu gangsterskiego Elaine May z Peterem Falkiem i Johnem Cassavetesem w rolach głównych.

W latach 70. Stany Zjednoczone były pogrążone w społecznym kryzysie, a niektóre amerykańskie metropolie, jak Nowy Jork, były na skraju bankructwa. Na tym pełnym niepokoju gruncie wyrosło jednak kino, które pozostaje tak samo żywiołowe i elektryzujące jak w momencie premiery. Zapraszamy na szlagiery i nieznane perełki prosto ze środka „seventiesów”.
Sebastian Smoliński